Martes, Disyembre 16, 2025

Liwanag mula sa bintanà

LIWANAG MULA SA BINTANÀ

liwanag mula sa bintanà
animo'y maskara ni Batman
matang tila ba namumutlâ
sa akin nakatingin naman

may nakakathang mga tula
mula sa di pangkaraniwan
pag may nakita ang makatâ
sa kanya ngang kapaligiran

ilang halimbawa ang bahâ
at ang isyu ng ghost flood control
may proyekto raw ngunit walâ
buwis natin saan ginugol?

itutulâ anumang paksâ
kahit silang mga kurakot
maisusulat naming sadyâ
bakit dapat silang managot

kung pipili, dapat di hungkag
Kadiliman o Kasamaan?
walâ, walâ kundi Liwanag
ang pangarap ng Sambayanan

- gregoriovbituinjr.
12.16.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/r/14SqVT9EkWp/ 

Ang tungkulin bilang makatâ ng bayan

ANG TUNGKULIN BILANG MAKATÂ NG BAYAN

minsang tinuring na / makatâ ng bayan
nang tula'y binigkas / sa isang pagkilos
karangalang pag may / rali sa lansangan
patutulain ka't / dapat handang lubos

may ilang tungkuling / isinasabuhay
lalo't tinuring kang / makatâ ng bayan
pinahalagahan / kayâ nagsisikhay
nang tungkuling ito'y / sadyang magampanan

alamin ang datos / at isyu ng madlâ
sapagkat lalamnin / ng tulang gagawin
tutulâ sa rali / ng obrero't dukhâ
nang kanilang diwa't / puso'y pag-alabin

tulang karaniwang / may tugmâ at sukat
pinagbuti bawat / taludtod at saknong
madaling araw pa'y / mumulat, susulat
sa isyu ng masa / laging nakatuntong

kung may kathang tulâ / ang mga kasama
hihingi ng kopya / nang aking matipon
upang balang araw / ay maisasama
sa maraming akda't / isaaklat iyon

matinding tungkulin / subalit marangal
gagawin ng husay / ang bawat gampanin
kakathâ akong may / buong pagmamahal
na para sa bayan, / tula'y bibigkasin

- gregoriovbituinjr.
12.16.2025

* salamat sa kasamang kumuha ng litrato

Pagpupugay at pasasalamat, CHR!

PAGPUPUGAY AT PASASALAMAT, CHR!

natanggap ko ang backback ng Biyernes
sa isang forum para sa C.S.O.
may sertipiko pa't payong ng Martes
sabay ng araw ng Lunsad-Aklat ko

may tatak na C.H.R. at islogan
ang backpack at payong na ibinigay
na "Naglilingkod Maging Sino Ka Man"
nag-isip niyon ay napakahusay

kaylalim ng tungkuling ipagtanggol
natin bawat karapatang pantao
sa anumang paglabag tayo'y tutol
pagkat karapatan nati'y sagrado

sa C.H.R., maraming salamat po!
pagpupugay itong mula sa puso!

- gregoriovbituinjr.
12.16.2025

Lunes, Disyembre 15, 2025

Taospusong pasasalamat sa tshirt

TAOSPUSONG PASASALAMAT SA TSHIRT

tinanong muna ako ng isang kasama
kung anong size ng tshirt ko, medium, sagot ko
sunod na tanong niya, ako ba'y lalahok
sa rali o pagkilos patungong Mendiola

sabi ko'y oo, di ako pwedeng mag-absent
lalo't sa Araw ng Karapatang Pantao
doon ay nagkita kami't kanyang binigay
ang tshirt hinggil sa karapatang pantao

lubos at taospusong nagpapasalamat
ang abang makata sa tshirt na natanggap
tshirt man iyon ngunit nakapagmumulat
ako'y binigyang halaga't di nalimutan

sa iyo, kasama, salamat, pagpupugay
nawa ang katulad mo'y dumami pang tunay

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

Hinggil sa Lunsad-Aklat ng Disyembre 9

HINGGIL SA LUNSAD-AKLAT NG DISYEMBRE 9

akala ko'y lalangawin ang Lunsad-Aklat
mabuti na lamang, may dumating na tatlo
sila'y pawang sa isyu ng bayan ay mulat
kaya kagalakan ay ramdam kong totoo

sapat iyon upang mabuhayan ng loob
at magsikap pa ring magsulat at kumathâ
kahit sa trabaho'y talagang nakasubsob
tumaas ang aking moral bilang makatâ

marami ring nagsabing di makararating
sa kanila'y pagpupugay at pasalamat
iyon ay respeto na ngang maituturing
sa kanila'y naglaan na ako ng aklat

magpatuloy lang bilang makatâ ng bayan
pati sa pagsusulat ng isyu ng masa
iyan ang ipinayo sa akin ng ilan
kaya ako'y sadyang saludo sa kanila

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

* nailunsad ang "Tula't Tuligsa Laban sa Korapsyon" sa CHR noong Disyembre 9 - International Anti-Corruption Day
* ngayong Disyembre 15 ang ika-150 kaarawan ng dakilang bayaning si Gat Emilio Jacinto, aka Pingkian

Gutom na kayâ ngumiyaw sa pintô

GUTOM NA KAYÂ NGUMIYAW SA PINTÔ

pusa'y marunong din palang kumatok
upang mabigyan siya ng pagkain
pusang galâ siyang nadama'y gutom
batid din niya paano tumayming

kauuwi ko lang kasi ng bahay
galing sa labas, may inasikaso
pagod, balak kong magpahingang tunay
saka na harapin ang dokumento

paano ko nga ba matatanggihan
ang pusang galang nahuli'y bubuwit
minsang ako'y nagising sa higaan
isang gabing ang ulo ko'y masakit

at binigyan ko siya ng galunggong
sana'y makabusog sa kanya iyon

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

* mapapanood ang bidyo sa kawing na: https://www.facebook.com/share/r/1HB3cAYtt2/ 

Ayuda ay kendi lang sa mga trapo

AYUDA AY KENDI LANG SA MGA TRAPO

heto muli tayo, malapit na ang Pasko
may ayuda muli galing sa pulitiko
regalong kendi't pera'y anong pinagmulan?
sa sariling bulsa o sa kaban ng bayan?

regalong ang ngalan ng trapo'y nakatatak
upang sa balota ba'y matandaang tiyak?
may ayuda muling ibibigay sa tao
gayong ayuda'y kendi lang sa mga trapo

pinauso nila ang kulturang ayuda
imbes na magbigay ng trabaho sa masa
imbes living wage ay ibigay sa obrero
pinaasa na lang sa ayuda ang tao

silang mga trapo'y hubaran ng maskara
baka mapansing galing silang dinastiya
iisang apelyido, mula isang angkan
namamana rin ba kung kurakot ang yaman?

matuto na tayo sa isyu ng flood control
matuto na rin tayong sa trapo'y tumutol
tanggapin ang ayudang mula buwis natin
huwag nang hayaang trapo tayo't lokohin

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

Ang pinakamataas na uri ng pagmamahal

ANG PINAKAMATAAS NA URI NG PAGMAMAHAL

marami ang nagsasabing ang pinakamataas
na uri ng pagmamahal ay yaong paglilingkod
sa kapwà, kayâ kumikilos ako't nangangarap
ng lipunang patas, walang dukhang naninikluhod

upang karapatang pantao nila'y irespeto
kinikilala ang dignidad kahit sila'y dukhâ
lipunang nawa'y makamit - lipunang makatao
naglilingkod sa ating kapwà, dukha't manggagawà

walang dinastiya, oligarkiya, hari, pari
walang magsasamantala't mang-aapi sa bayan
binaligtad ang tatsulok, wala nang mga uri
walang pribadong pag-aari, wala nang gahaman

nakikipagkapwa't nagpapakatao ang lahat
ang pinakamataas na uri ng pagmamahal
sa prinsipyong ito'y wala akong maisusumbat
humayo tayo't sa kapwa'y magsilbi ng may dangal

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

Tatlo sanang lunsad-aklat ko ngayong taon

TATLO SANANG LUNSAD-AKLAT KO NGAYONG TAON

tatlo sanang Lunsad-Aklat ko ngayong taon
naglunsad tig-isa ng Nobyembre't DIsyembre
una'y "Salin ng Tula ng mga Makatang
Palestino", ikalawa'y "Tula't Tuligsâ

Laban sa Korapsyon", ikatlo sana'y itong
muling lunsad ng akdang "Liwanag at Dilim"
ni Emilio Jacinto, na pinagdiriwang
ngayon ang kanyang ikasandaan-limampung

kaarawan, librong dati nang nalathala
subalit bagong edisyon, may mga dagdag
na bagong saliksik, ngunit di malathala
kinapos sa suporta, salapi't panahon

ang abang makatang sa pagkilos ay pultaym
"Liwanag at Dilim" sana'y muling malunsad
gayunman, Happy One-Hundred-Fiftieth Birthday
sa ating bayaning Gat Emilio Jacinto!

- gregoriovbituinjr.
12.15.2025

Linggo, Disyembre 14, 2025

Tának

TÁNAK

kaysarap gamitin / ng lumang Tagalog
lalo na't patungkol / sa pagsinta't irog
sa mapulang rosas, / may mga bubuyog
na lilipad-lipad, / rosas ay kinuyog

bago sa pandinig / ang salitang "tának"
batid ko'y katugmâ / nitong isdang "banak"
ang lumang salitâ / ay ikinagalak
niring aking pusong / dama'y pagkaantak

tának: kahuluga'y / napakadalisay
purong-puro, tunay, / kaysarap manilay
wagas na pagsinta / ang iniaalay
pinakamamahal, / pag-ibig na tunay

buti't ang makata'y / nakapagsaliksik
ng salitang luma't / bago lang sa isip
na sa kakathai'y / nais na isiksik
pagkat matulaing / kaysarap malirip

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

* tanak - mula sa Diksiyonaryong Adarna, p.902

O, Pag-ibig!

O, PAG-IBIG!

kaysarap basahin ng mga tulâ
nina Balagtas at Huseng Batutè
tagos sa dibdib ang kanilang kathâ
tulad ng pag-ibig na di mawarì

pananalita'y kayganda ng daloy
handang mamatay dahil sa pag-ibig
kaysarap dinggin, kaylupit ng latoy
tiyak sinta'y kukulungin sa bisig

inidolong makatang magigiting
tula'y higit sa panà ni Kupido
na sinta'y nanaising makasiping
at makasama sa búhay sa mundo

pagpupugay sa Florante at Laura
ni Balagtas, ang Sisne ng Panginay
kay Huseng Batutè, nagpupugay pa
kanyang Sa Dakong Silangan, mabuhay!

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

* litrato kuha sa terminal ng dyip biyaheng UP Campus - Philcoa

Kaypanglaw ng gubat sa lungsod

KAYPANGLAW NG GUBAT SA LUNGSOD

anong panglaw nitong gubat sa kalunsuran
araw-araw na lang iyan ang magigisnan
dahil ba kayraming kurakot sa lipunan?
dahil laksa ang buktot sa pamahalaan?

naluluha ako sa mga nangyayari
bansa'y mayaman, mamamayan ay pulubi
manggagawa'y kayod-kalabaw araw-gabi
habang kurakot sa bayan daw nagsisilbi

minamata nga ng matapobre ang pobre
sarili'y sinasalba ng trapong salbahe
sistema na'y binubulok, iyan ang siste
di na ganadong mapagana ang granahe

dahil sa ayuda trapo na'y iboboto
pera-pera na lang upang trapo'y manalo
kaya ngayon pa lamang ay isisigaw ko:
serbisyo sa tao, huwag gawing negosyo!

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

Bawal pumasok sa Marunong St.

BAWAL PUMASOK SA MARUNONG ST.

bawal pumasok sa Daang Marunong
sakaling baha, sana'y makalusong
sakaling bagyo, sana'y makasulong
sa problema, baka may makatulong

kung nasok roong luha'y bumabalong
ako'y kakain sa platong malukong
ulam ko'y galunggong sa kaning tutong
habang asam ko'y korap na'y makulong

walang kapilya, bisita o tuklong
na pupuntahan sa Daang Marunong
ang meron, lasing na bubulong-bulong
kayraming alam, madalas magtanong:

sa flood control bakit laksa'y nalulong?
paano mababatid ang himatong?
sa ibinulgar ng mga kontrakTONG?
may mga ulo na kayang gugulong?

buti pa ang asong umaalulong
nakakapasok sa Daang Marunong
sa kantong iyon lamang nakatuntong
pag nasok, ako kaya'y makukulong?

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

Tambúkaw at Tambulì

TAMBÚKAW AT TAMBULÌ

nais kong maging pamagat
ng aklat ng aking akdâ
ang salitang nabulatlat
na kayganda sa makatâ

ang "Tambúkaw at Tambulì"
mga gamit noong una
mga hudyat sa taguri
na kaysarap gamitin pa

isama sa mga kwento
anong banghay o salaysay
o nobelang gagawin ko
ay, dapat iyong manilay

marapat ko nang planuhin
nang maisakatuparan
ang pangarap na gagawin
plano'y dapat nang simulan

- gregoriovbituinjr.
12.14.2025

* litrato mula sa Diksiyonaryong Adarna, p.900

Sabado, Disyembre 13, 2025

Natabig ng dagâ ang bote

NATABIG NG DAGÂ ANG BOTE

masasabi bang binasag
ng dagâ ang boteng iyon
o di sinadyang natabig
kaya bumagsak sa sahig

mula roon sa bintanà
ay nakita ko ang dagâ
mabilis na tumatakbo
nang marating ang lababo

binugaw ko, anong bilis
niyang tumakbo't umalis
ang boteng natabig naman
sa sahig agad bumagsak

boteng sa uhaw pamatid
ay natabig ng mabait
ano kayang pahiwatig
baka ingat ang pabatid

- gregoriovbituinjr.
12.13.2025

Alahoy!

ALAHOY!

parang wala nang kabuhay-buhay
yaring buhay kapag naninilay
para bang nabubuhay na bangkay
na hininga'y hinugot sa hukay

may saysay pa ngâ ba yaring búhay
kung sa tula't rali nabubuhay
mabuti yata'y magpakamatay
nang sinta'y makapiling kong tunay

tula na lang ang silbi ko't tulay
tula'y tulay sa di mapalagay
sa mundô ba'y ano pa ang saysay
kung nabubuhay lagi sa lumbay

wala bang magpapayo? Alahoy!
wala bang kaibigan? Alahoy!
wala na ba ang lahat? Alahoy!
ako nga ba'y patay na? Alahoy!

- gregoriovbituinjr.
12.13.2025

* Alahoy! - mula sa Diksiyonaryong Adarna, p.21

Kapoy

KAPOY

walâ na bang makatas sa diwà
ng makata't di na makatulâ?
bakit pluma'y tumigil na sadyâ?
ang unos ba'y kailan huhupà?

ilang araw ding di nakákathâ
leyon at langgam man sa pabulâ
ay di ko pa napagsasalita
may delubyo kayang nagbabadyâ?

di makapag-isip? namumutlâ?
gayong naglulutangan ang paksâ
sa lansangan, dibdib, libog, luhà,
tuhod, ulo, ere, dagat, bahâ

panga, pangat, pangatlo, pawalâ
talampakan, basura, bahurà
talapihitan, dukhâ, dalitâ
palatuldikan, makata'y patdâ

labas na, makatang maglulupâ
sa iyong silid, yungib o lunggâ
hanggang pagkatulala'y mapuksâ
at kapoy ay tuluyang mawalâ

- gregoriovbituinjr.
12.13.2025

Alas-dose na bumangon

ALAS-DOSE NA BUMANGON

madalas, kay-aga nang babangon
madaling araw, gising na ako
ngayon, alas-dose na bumangon
pahinga muna, pagkat Sabado

madalas, maaga pa'y lalabas
at maglalakad na ng malayò
upang damayan ang nag-aaklas
na obrero't dukhang nasiphayò

tanghaling bumangon, kumathâ na
ng iilang may sukat at tugmâ
iyan ang bisyong yakap talaga
at gawain ng abang makatâ

mamaya'y lalabas buong gabi
diringgin ang kapwa manunulat
sa panayam niya't masasabi
sa kanyang paksang isisiwalat

- gregoriovbituinjr.
12.13.2025

Biyernes, Disyembre 12, 2025

Pagtatása at Pagtatasá (Assessment and Sharpening)

PAGTATÀSA at PAGTATASÁ
(Assessment and Sharpening)

pag natapos ang plano at mga pagkilos 
ay nagtatàsa o assessment nang maayos
kung ang pagtatasá o sharpening ba'y kapos?
at nakinabang ba ang tulad kong hikahos?

kaya mahalaga ang dalawang nabanggit
kung pagtatása o sharpening ba'y nakamit?
sa pagtatasá o assessment ba'y nasambit?
anong mga aral ang dito'y mabibitbit?

mga plinano'y di dapat maging mapurol
sa planong matalas, di sayang ang ginugol
sa assessment ba'y ano kayang inyong hatol?
buong plano ba'y naganap? wala bang tutol?

tingnan mo lang ang tuldik sa taas ng letra
at ang salita'y mauunawaan mo na 
kayâ ngâ ang pagtatása at pagtatasá
sa bawat organisasyon ay mahalaga

- gregoriovbituinjr.
12.12.2025

Ayokong mabuhay sa utang

AYOKONG MABUHAY SA UTANG

ayokong mabuhay na lang
upang magbayad ng utang
tulad sa kwentong "The Necklace"
nitong si Guy de Maupassant

subalit kayraming utang
na dapat ko pang bayaran
ako'y nabubuhay na lang
upang magbayad ng utang

kayâ buô kong panahon
sa bawat galaw ang layon
paano bayaran iyon
buong buhay ko na'y gayon

habang kayraming kurakot
mga pulitikong buktot
kaygandang buhay ng sangkot
silang sa bayan ay salot

ikinwento ni Maupassant
sadyang wala ka nang buhay
kumikilos parang patay
nabubuhay parang bangkay

di matulad kay Mathilde
Loisel sa akdang "The Necklace"
yaong nais ko't mensahe
sa kapwa ko't sa sarili

sa tulad kong pulos utang
tama ka, Guy de Maupassant:
ang nabubuhay sa utang
ay wala nang kasiyahan

- gregoriovbituinjr.
12.12.2025

* litrato mula sa google

‎DALIT laban sa pesticide gas

DALIT laban sa pesticide gas ‎ ‎Gaano kasiraulo ‎ang mga gumawâ nito? ‎Yaong pabor sa negosyo ‎pinesticide gas ang tao! ‎ ‎Sa World War I ay...