Never Again

NEVER AGAIN

"Never Again"

anang tibak

sa t-shirt ko

nakatatak

"Never Again"

na'y palasak

karanasang

nakaimbak

sa daan kong

tinatahak

kahit ito'y

lubak-lubak

nakatanim

na sa utak

- gregoriovbituinjr 

02.14.2026

Pamimigay ng mga aklat sa Araw ng mga Pusò

BOOK GIVING SA ARAW NG MGA PUSÒ

Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr.

Friday the 13th, madaling araw, nang mabasa ko ang ibinahaging patalastas ng Santelmo Publication sa pesbuk, hinggil sa Book Giving sa Quezon City Public Library sa Araw ng mga Pusò, ng ikasiyam ng uamaga. Para rin ang donasyong ito sa mga PDL (Persons Deprived of Liberty) na nasa Quezon City Jail.

Bago mag-ikawalo ng umaga ng Pebrero 14, 2026, ikawalong anibersaryo ng civil wedding namin ni misis sa Tanay, katatapos ko lang ng isang tulâ bilang pag-alala sa namayapa kong asawa, nang mabasa ko muli sa patalastas ng Santelmo ang oras na 9am-10am. Akala ko'y 9am-12nn, mali pala ako. Kaya pandalas akong naligo, nagbihis, kumuha ng mga aklat na ido-donate ko, at naghandâ nang umalis.

Pagkarating ko'y alas-nuwebe y medya na. Nagsimula na ang programa. Naabutan kong namimigay na ng mga aklat si Rio Alma o National Artist Virgilio Almario. Kaya pasimple ko ring ibinigay sa isang staff na naroon ang donasyon kong tiglimang aklat ng mga ginawa kong libreto - ang "Malayang Salin ng mga Tula ng mga Makatang Palestino" at ang "Tula't Tuligsa Laban sa Korapsyon."

Nang mag-selfie ako kay Rio Alma, nakangiti siyang sinabi sa akin, "O, Greg!" na ibig sabihin, natatandaan pa niya ako. Pambihirang pagkakataong muli siyang makadaupang palad.  Kaya binigyan ko rin siya ng kopya ng dalawa kong aklat. Naging guro ko siya sa LIRA (Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo) noong Setyembre 2001 hanggang Marso 2002.

Dumalo rin doon ang mga kamag-anak ng mga nakakulong sa QC Jail, mga taga-BJMP (Bureau of Jail Management and Penology), at mga staff ng Santelmo Publications.

Tinawag din ang pangalan ko ng emcee bilang isa sa mga nag-ambag ng aklat. Naisip ko nga, ano bang iiwan ko sa mundo kundi mga kinatha kong kwento't tulâ. Kaya ang mag-ambag sa mga aklatan ng nagawâ kong aklat ay isang marangal na adhikà.

PAG-AMBAG NG AKLAT

kaysarap mag-ambag nitong gawa kong libro

sa tulad ng Quezon City Public Library

at Quezon City Jail, kanina lamang ito

ambag bilang makatang sa bayan nagsilbi

aking inalay ang dalawa kong nagawâ

"Malayang Salin ng mga Tulâ ng mga

Makatang Palestino" at "Tula't Tuligsâ

Laban sa Korapsyon", salamat po talaga

kaysaya kong buong puso nilang tinanggap

ang munti kong librong bunga ng pagsisikap

bagamat pulitikal, ito'y mapaglingap

sa naapi para sa lipunang pangarap

nakapag-selfie na rin sa makatang Rio

Alma, National Artist Virgilio Almario

muli, salamat po sa patalastas ninyo

kaya talagang ako'y nagpuntang totoo

02.14.2026

* mga litrato kuha sa Book Giving sa Quezon City Public Library

Sa ikawalong civil wedding natin, sinta

SA IKAWALONG CIVIL WEDDING NATIN, SINTA

wala ka na'y naalala ko pa

nang ikinasal tayong dalawa

sa anong layong bayan ng Tanay

gayong wala isa man sa atin

ang tagaroon, napunta lang din

marahil doon ang palad natin

na napadpad dahil may kasalan

civil mass wedding na'y dinaluhan

dahil sa social worker mong igan

at tayo nga'y pinagtaling pusò

pinagkasundò ang magkasuyò

sa mismong Araw ng mga Pusò 

aba'y limampu't siyam na pares

ang kinasal, tila anong bilis

ng panahon, O, sinta kong misis

Happy wedding anniv, aking sinta

Happy Valentine's nating dalawa

saan ka man ay inaalala

- gregoriovbituinjr.

02.14.2026

Sa ika-7 Black Friday Protest ng 2026

SA IKA-7 BLACK FRIDAY PROTEST NG 2026

tumapat ng Friday the 13th ang protesta

laban sa mga kurakot at palamara

"mga kurakot, ikulong!", sigaw ng masa

nais nilang kamtin ng bansâ ang hustisya!

kapag dukhang gutom, nagnakaw, agad kulong!

ngunit yaong sa kaban ng bayan nandambong

ng bilyon-bilyong piso ay imbestigasyon

muna sila nina TONGresman at SenaTONG

sa ating bansa'y kawawà ang mamamayan

dahil sa kurakutan sa pamahalaan

kayâ nagbubundatan ang nanunungkulan

kayâ dapat nang kumilos ang sambayanan

mga dinastiyang pulitikal, lansagin!

bulok na sistema'y palitan at durugin!

sistemang patas sa lahat na'y pangarapin!

lipunang makatao'y itayo na natin!

- gregoriovbituinjr.

02.13.2026 (Friday the 13th)

Panagutin ang buktot

panagutin ang buktot

ituwid ang baluktot

ikulong na't managot

ang lahat ng kurakot

- tanaga-baybayin

gbj/02.13.2026 

(7th Black Friday Protest ng 2026)

Mahirap bansagang makatâ ng lumbay

MAHIRAP BANSAGANG MAKATÂ NG LUMBAY

mahirap bansagang / makatâ ng lumbay

kung nakita'y pulos / hinagpis na tunay

ganyan ako mulâ /asawa'y namatay

pawang luha na lang / ang aking kaakbay

subalit paano / ang aking gagawin

kung tangi kong sinta'y / nawalâ sa akin

yaring kapalaran / ng makatang taring

ay mababasa lang / na luhà ang sapin

ang búhay na ito'y / talaga bang ganyan?

pawang dalamhati / ang nasisilayan?

o ang makatâ na'y / nagulumihanan?

pagkat tinahak na'y / landas ng kawalan?

kahungkagang iwi / yaring dumadaloy

sa bawat kong ugat, / ano pang susuloy

buti't ang makata'y / di pa nagpalaboy

pagkat yaong pluma / wari'y nag-aapoy

- gregoriovbituinjr.

02.13.2026 (Friday the 13th)

Ang pabahay ay karapatang pantao

ANG PABAHAY AY KARAPATANG PANTAO

batid ng maralitâ ang katotohanang

bawat pabahay ay pantaong karapatan

kayâ iyang demolisyon ay kasamaan

pagkat dangal ng dukhâ ang niyuyurakan

kayâ dukha'y patuloy na nakikibaka

pagkat magkaroon ng bahay ay hustisya

bahay at búhay ay ipaglalaban nila

laban sa mga tuso't mapagsamantala

lalaban nakatira man sa barungbarong

upang ipagtanggol ang kaunti mang meron

ipaglalaban kahit maliit mang silong

basta't sa pamilya'y mayroong nagkakanlong

kayâ bago kayo magdemolis ng bahay

ng maralitâ, pag-isipan ninyong tunay

hangga't wala pang malilipatang mahusay

huwag silang galawin nang walang umaray

- gregoriovbituinjr.

02.12.2026

* litrato mulâ sa google

Ang aklat ng 34 na kwento ni H. G. Wells

ANG AKLAT NG 34 NA KWENTO NI H. G. WELLS

Maikling sanaysay at tula ni Gregorio V. Bituin Jr.

Katulad ng manunulat na Pranses na si Jules Verne ay kilala rin ang manunulat na Ingles na si Herbert George Wells sa mundo ng science fiction. Mayroon na ako ng mga aklat ni Verne, tulad ng  Journey to the Center of the Earth, Twenty Thousand Leagues Under the Seas, at Around the World in Eighty Days. Subalit wala pa akong kalipunan ng mga maikling kwento ni Verne.

Kaya nang makita ko ang aklat na The Crystal Egg & Other Stories ni H. G. Wells ay di na ako nagdalawang isip na bilhin iyon sa Book Sale sa Farmers Plaza, kaninang hapon, Pebrero 12, 2026. Bihira ang ganitong pagkakataon. Gayunman, mayroon na ako ng ilang klasikong nobela ni H. G. Wells, tulad ng The Time Machine, at The War of the Worlds. Habang napanood ko naman sa sinehan ang kanyang nobelang The Island of Doctor Moreau, at napanood sa telebisyon ang kanyang The Invisible Man. 

Nabili ko ang nasabing aklat sa halagang P240. Pambili ko sana iyon ng limang kilong bigas na tig-50 ang kilos, subalit hindi ko pinalampas ang pagkakataong bilhin ang aklat. Sanay naman akong mag-fasting, huwag lang palagi.

Umabot din ang aklat ng 480 pahina (30 pahina ang naka-Roman numeral, habang 450 pahina naman ang naka-Hindu Arabic numeral. Ang aklat ay may sukat na 5" x 7.75" at kapal na 1". Naglalaman iyon ng tatlumpu't apat na kwento.

bihira ko lang makita sa mga book store

itong kalipunan ng maiikling kwento

ni H. G. Wells kaya binili ko na ngayon

bago pa mawala't maunahan pa ako

tiyak na marami akong matututunan

sa kanyang sinulat na mga science fiction,

dystopian novel, at social realism man

di dapat palampasin ang pagkakataon

pambili ng bigas, ibinili ng libro

inuna'y aklat, imbes na lamnan ang tiyan

ganyan yata talaga ang mga tulad ko

sanay nang mag-fasting, basta't utak malamnan

nawa ako'y makapagsulat pa talaga

di lang ng mga tulâ kundi ng nobela

02.12.2026

Ang tula'y aking tulay - tanaga-baybayin

ang tula'y aking tulay

sa bayan at sa búhay

kapwa aping kalakbay

ay tutulaang tunay

- tanaga-baybayin

gbj/02.12.2026

Namang at Namin, ina-autocorrect sa 'Naming"

NAMANG AT NAMIN, INA-AUTOCORRECT SA 'NAMING'

Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr.

Naging maingat na akong bantayan ang biglaang pagbabago ng salitâ dahil sa auto-correct sa Microsoft Word na madalas kong gamitin.

Kayâ bukod sa aking mga kwaderno kung saan madalas akong kumathâ o nagsusulat, iyon naman ay tinitipa ko na sa Notepad, hindi na sa Word, upang hindi agad ma-auto-correct ng kompyuter. Ina-auto-correct kasi ng Word sa Ingles ang mga salita sa wikang Filipino, kayâ nasasabi ko tuloy madalas, naga-auto-wrong na naman ang kompyuter, na kung ngitian ko lang sa simulâ ay kinaiinisan ko na kalaunan.

Kayâ bago ko i-upload ang isang sanaysay, kwento o tulâ ay tinitiyak kong wasto ang pagbaybay o spelling ng mga salitâ. Dahil pag may nakita akong mali ay pinag-uukulan ko talaga ng panahon upang i-edit ang maling pagbaybay.

Isa sa mga halimbawà ng mga salitâ ay ang "namang" at ang "namin" na ina-auto-correct at nagiging "naming" o ginagawang Ingles ang salitâ. Nakakaasar, kaya dapat ka talagang maging mapagmatyag pag Word ang gamit mo.

Sa Notepad sa laptop ay di binabago ang mga salitâ kayâ iyon ang madalas kong gamitin. Subalit ang Notepad sa cellphone, dati'y hindi naga-auto-correct, subalit ngayon ay naga-auto-correct na.

Naranasan ko ito noon nang dinala ko sa printing press ang isang ilalathalang diyaryong Obrero, higit isang dekada na ang nakararaan. Nakita ko ang isang kamalian sa artikulo ko na nasa plate, nang mabasa kong "Matapos ang talumpati sa rali, agad naming niyakap ni KR..." Mukhang dalawa kaming yumakap sa nagtalumpati, gayong siya lang ang yumakap.

Gayong ang isinulat ko sa orihinal ay "Matapos ang talumpati sa rali, agad namang niyakap ni KR..." Kaya inayos agad ng stripper ang nasabing plate, ginupit ng cutter ang mali, inayos, at nilagyan ng scatch tape. Di pa uso noon ang CTP (computer to plate). Bago kasi i-layout sa pagemaker na gamit namin noon ay tinitipa mula sa Word ang mga artikulo. At pag dinala mo na sa printing press 'yung ni-layout mo, ipaplakda na iyon sa plate o sa master stencil. Buti may CTP na ngayon, kaya mas madali na ang printing.

Noon pa'y ina-autocorrect na ng Word ang mga salitâ. Kaya kung hindi ka matalas mag-edit ng sarili mong gawâ, aba'y baka malathalâ na lang ang kamalian at hindi mo na iyon maedit. Kayhirap namang iisa-isahin mong i-correct ang isang libong kopya ng dyaryo.

WIKANG FILIPINO, INA-AUTOCORRECT SA INGLES

akala ng Microsoft Windows, typo error

o maling spelling o baybay ng salitâ

gayong tinitipa ko'y nasa Filipino

ina-autocorrect, akala'y Ingles iyon

kayâ dapat maging mapagmatyag din tayo

sa kompyuter o sa cellphone man isinulat

na bago i-upload, i-edit mong totoo

baka may makalusot na mali, nalingat

mahirap nang i-edit pag nalathalà na

halimbawa, sa magasin o pahayagan

buti kung nasa pesbuk o sa blog mong sadyâ

maeedit mo pa't mali'y mapapalitan

ganyan lang naman talaga ang autocorrect

makulit, kaya dapat talasan ang edit

02.12.2026

* litrato mula sa Disksiyonaryong Adarna, pahina 616

Pag-inom ng dyus na luyang dilaw

PAG-INOM NG DYUS NA LUYANG DILAW

tuwing makalawa ng umaga

umiinom ako ng salabat

na luyang dilaw, di simpleng lúya

kundi turmeric, na pampalakas

magaling nga raw ito sa immune

system na tumutulong labanan

ang anumang impeksyon, kung meron

balat pa'y pinangangalagaan

lunas daw sa pamamaga't sakit

upang lumusog din daw ang pusò

inumin lang minsan, di malimit

o kaya sa pagkain ay ihalò

iniinom na'y dyus na turmeric

kalusuga'y lagi nang isipin

mahirap nang ang mata'y tumirik

lalo't kayrami pang susulatin

- gregoriovbituinjr.

02.12.2026

Ibasura

IBASURA

kalat sa lansangan, ibasura

ilagay sa wasto ang basura

nabubulok at di nabubulok

paghiwalayin, di sinusunog

ang mga mata'y ating imulat

sa paligid na animo'y gubat

nang dahil sa basurang nagkalat

walisin din pati mga korap

ibasura pati trapong bugok

pati mga lingkod-bayang bulok

isama ang kontraktor na hayok

na sa ghost flood control nakatutok

mga upos, plastik, ibasura!

pati mga trapong palamara!

pulitikong korap, isama na!

bulok na sistema, ibasura!

- gregoriovbituinjr.

02.11.2026

Salamat sa aklat ng tulâ, kamakatâ

SALAMAT SA AKLAT NG TULÂ, KAMAKATÂ

salamat sa aklat ng tulâ, kamakatâ

dahil sa Buwan ng Sining, nagkitang sadyâ

sa isang pagtatanghal, pagbigkas ng tulâ

patuloy sa sining, daanan man ng sigwâ

animo'y pitong parang ang aking sinuyod

habang parang kalabaw akong kumakayod;

ang aklat mong "Sa Pinakaubod ng Lugod"

ay binabasa ko, sa trabaho ma'y pagod

tulang nalathalà sa libro'y labing-apat

kahanga-hangang sa pagtula'y naging tapat

kayâ bigyan ka ng gawad ay nararapat

dapat ka lang tanghaling makatâ ng lahat

mabuhay ka, Glen Sales, at ang iyong libro!

taos akong nagpupugay, ako'y saludo!

- gregoriovbituinjr.

02.11.2026

* kuha sa Bahay Tsinoy nang bumigkas ng tulâ ang mga kasapi ng Angono 3/7 Poetry Society, kasabay ng Pasinaya 2026, at doon ay binigyan ako ng makatang Glen Sales ng sipi ng kanyang aklat ng mga tulâ

* una kaming nagkasama ng makatang Glen Sales sa grupong KAUSAP (Kapatirang Umuugnay sa Sining at Panitikan)

Sa ika-8 death monthsary ni misis

SA IKA-8 DEATH MONTHSARY NI MISIS

pag a-Onse ng buwan na'y dumatal

ginugunita kita, aking mahal

naroon ka na sa kamay na banal

at ako'y patuloy na nagmamahal

naaalala ko ang iyong ngiti

ang mukhang maaliwalas na iwi

ang kayganda't nangungusap mong lábi

ang magaganda mong mga daliri

ang iyong kaisipan at talino

ang paglalambingan nating totoo

subalit wala ka na, O, sinta ko

tititig na lang sa iyong litrato

sa kabilâ ng dalamhati't lumbay

inaalala kita, sintang tunay

- gregoriovbituinjr.

02.11.2026

Batang edad 9, patay sa gulpi

BATANG EDAD 9, PATAY SA GULPI

karumaldumal, karima-rimarim

yaong sinapit ng magkakapatid

sa kamay ng di kilalang salarin

ang búhay ng bunso'y agad napatid

ang ina'y O F.W. sa Saudi

at sa Bacolod, ang ama'y obrero

tuwing Sabado lang nakakauwi

walang kasama sa bahay ang tatlo

ang búhay na saksi'y pawang sugatan

buti't ibang kapatid pa'y nabuhay

anang pulis, di naman ninakawan

may gálit ba ang suspek na pumatay?

nawa katarungan ay kamtin nila

para sa magkakapatid, HUSTISYA!

- gregoriovbituinjr.

02.10.2026

* ulat mulâ sa pahayagang Pang-Masa, Pebrero 9, 2026, tampok na balità (headline) at pahina 2

Disgrasya sa "beating the red light"

DISGRASYA SA "BEATING THE RED LIGHT"

mga babaeng angkas ang namatay

nang binangga ng van, "beating the red light"

binundol sila kaya humandusay

sa lansangan, sadyang nakalulumbay

balità lang iyon ng aksidente

nabasa lang sa isang pahayagan

paano kung ganoon ang mangyari

sa akin, o kakilalang sinuman

"beating the red light" at nakadisgrasya

ang van, nakamotorsiklo'y nabanggâ

tsuper pa ng van ay walang lisensya

apurado'y nakapatay ngang lubhâ

sayang ang buhay ng mga biktima

pag ang nagmamaneho'y walang ingat

ilan pang paluluhaing pamilya

nang dahil sa ganyang "beating the red light" 

- gregoriovbituinjr.

02.10.2026

* ulat mulâ sa pahayagang Pilipino Star Ngayon, Pebrero 10, 2026, p.9

Baril ang diwà, bala ang salitâ

BARIL ANG DIWÀ, BALA ANG SALITÂ

ang manunulat ay mandirigmâ

pistola, glock o garand ang diwà

bala naman ang mga salitâ

ganyan din maghandâ ang makatâ

pinatatagos nila sa pusò

ang mga katagang parang punglô

tulad ng makatang naglalahò

lilitaw muli pag napasubò

ang manunulat ay namamatay

pag nobela'y natapos na tunay

ngunit siya'y muling mabubuhay

pag may bagong akdang sumisilay

ngayon nga'y sinisimulang muli

ang mga kabanatang nagbinhi

sa isip, paliko-likong gawi

sa iwing diwa'y nananatili

- gregoriovbituinjr.

02.10.2026

* kasabihan sa t-shirt ay mula kay Douglas Horton

* litratong kuha ng makata sa isang tindahan ng barbeque

3 HR staff, 'hinold' ng mga di pinasweldong manggagawa

3 HR STAFF, 'HINOLD' NG MGA DI PINASWELDONG MANGGAGAWA

kaytindi ng balitang aking nabasa

tatlong istap ng Human Resource Department

ang 'hinold' umano ng mga obrerong

di pinasweldo, aba'y dapat talaga

nagpakahirap sa gawaing konstruksyon

ang mga obrero sa B.G.C., Taguig

upang makakain lamang ang pamilya

tapos di pa sasahod ng tamang oras

pagsasamantala na sa manggagawa

kaya tama lang magalit silang sadya

construction workers silang nagkandakuba

upang mga gusali'y sadyang magawa

di naman hostage-taking, anang barangay

dahil wala namang ginamit na armas

buti't pumayapa ang tensyong nangyari

at susweldo na raw sa Lunes, ang sabi

Sabado ng gabi nang maganap yaon

nagkaisa'y manggagawa sa konstruksyon

pinakita'y galit, tama lamang iyon!

pag api na'y dapat magkaisa ngayon!

- gregoriovbituinjr.

02.09.2026

* ulat mula sa pahayagang Bulgar at Pang-Masa, Pebrero 9, 2026, pahina 1 at 2

Di nagsisisi sa pagiging pultaym na tibak

DI NAGSISISI SA PAGIGING PULTAYM NA TIBAK

di ako nagsisising naging aktibista

bilang pultaym at makatang lingkod ng masa

noon pa man ito'y pinagpasyahan ko na

ng buong puso't diwà, desisyon talaga

at hanggang ngayon ito'y pinaninindigan

di man sang-ayon ang pamilya't kaibigan

kung sakaling idulot nito'y kamatayan

di nagsisisi't tanggap ang kahihinatnan

inalay ko na ang buhay sa pagsisilbi

sa uri, sa bayan, sa daigdig ng api

sa banal na adhika'y bakit magsisisi

dapat ngang kalusin ang kurakot at imbi

tuloy lang ako sa matiyagang pagkilos

bagamat namimighati't naghihikahos

sistemang trapo't dinastiya'y matatapos

kung bulok na sistema'y mawakasang lubos

- gregoriovbituinjr.

02.09.2026

Hustisya kina Renee Nicole Good at Alex Pretti

HUSTISYA KINA RENEE NICOLE GOOD AT ALEX PRETTI

dalawang pinaslang ng ahente ng U.S.
dalawang sibilyang walang baril at laban
Enero nang mangyari sa Minneapolis
na higit dalawang linggo lang ang pagitan

parang naulit lang ang nangyari kay George Floyd
na namatay habang arestado ng pulis
isyu ng rasismo't karapatang migrante
imbes pakikipagkapwa-tao'y pagkitil

dahil sa anti-immigrant at protectionist
policies ni Trump, na bansa'y pang-Kano lamang
pinalalayas yaong di nila kalahi
itinataboy ang di kakulay ng kutis

sina Renee Nicole Good at Alex Pretti ay
binaril nang walang awà, subalit sila
ay Amerikano, kasama sa protesta
upang protektahan ang di nila kakulay

pagpupugay sa lahat ng nagpo-protesta
laban sa mga polisiyang mapanghati
katarungan sana'y kamtin ng mga ito
na nagtatanggol sa karapatang pantao

- gregoriovbituinjr.
02.08.2026

* litrato mula sa google